Lian Karau Dikur (Covalima)-Natar hektares 186 iha Postu Administrativu Tilomar, Munisipiu Covalima, daudaun ne’e abandonadu tanba problema Irigasaun, nune’e Agirkultor sira lakon esperansa atu halo natar.
Xefe Suku Lalawa, Jeferino de Jesus hatete, iha Suku Lalawa, natar hamutuk 186 hektares, mak abandonadu tanba sistema irigasaun ladi’ak nune’e komunidade lakon esperansa hodi halo natar sustenta nia moris loro-loron nian.
“Tuir ha’u nia observasaun iha Postru Tilomar liu-liu iha ha’u nia suku lalawa ne’ebé mak iha area potensialidade kona-ba natar tuir dados ne’ebé mak iha 186 hektares, ne’ebé mak abandona, problema natar sira ne’ebé mak abandona ne’e problema tanba sistema irigasaun ne’ebé maka iha area refere la dun diak tanba ne’e mak ita nia komunidade la ativa ka la halo prosesu kultivasaun ba natar” dehan Sefe Suku Lalawa, Jeferino de Jesus, liu husi Via WhatsApp, Kuarta (26/08/2026)
Iha sorin seluk, Xefe Suku Casabauk, Octoviano Maia informa, Governu liu husi Servisu Agrikultura Munisípiu Covalima fó ona apoiu makina Exa ba komunidade, maibé apoiu ne’e la sufisiente hodi fera natar sira ne’ebé abandonadu iha munisipiu Covalima ne’e.
Alende ne’e rai potensial ne’ebé iha Covalima Hektares 200, maibe nune’e komunidade esforsu hodi halo hektares 10 maibe problema ba bee irigasaun la too hodi halo kanalizasaun no fornese ba natar laran.
“Kona-ba problema natar durante ne’e ami senti ne’ebé presija hetan apoiu husi parte Governu iha Munisteiru Agrikultura ninian , tuir dados ne’ebé mak durante ami sempre hato’o ona no tuir ami hatene katak rai ne’ebé potensial tebes ba natar kuaze ektares 200 liu ne’ebé agora komunidade iha inisiativa bok ona ektares 10 liu soke problema ne’ebé durante ne’e ita hasoru mak kona-ba irigasaun bee naton hela komu atu kanaliza fali irigasaun atu fornese fali bee ba natar ne’e mak susar ituan, momentu sira hahu primeiru ne’e sira ke’e manual deit maibe iha fulan kotuk hetan apoiu makina Exa husi Servisu Agrikultura Munisípiu Covalima hodi ofesse servisu durante semana” Octoviano Maia, relata.
Administrador Postu Administrativu Tilomar Venansio Sarmento informa, preokupasaun ne’e hato’o ona ba Ministériu relevante sira hodi tau orsamentu ba munispiu Covalima hodi atende ba komunidade nia preokupasaun nune’e bele hamori fali natar hekatres ne’ebé sai abandonadu ne’e.
“Durante ami halo hela relatoriu ba iha Autoridade Munisipiu no Nasional liu-liu ba ministeiru relevante kona-ba ita nia komunidade nia ezizensia ne’ebé mak sira hakarak hala’o natar maibe sira menus iha ekipamentu hodi ida ne’e ami hato’o ona informasaun liu-liu ba iha diretor Agrikultura Munisipiu atu bele hato’o ba ministeiru relevanteatu bele tau mos orsamentu iha Munisipal atu bele atende ita nia komunidade sira nia exizensia ba iha ekipamentu hodi bele fila rai hodi bele asesu ba iha natar” informa Administrador Postu Administrativu Tilomar Venansio Sarmento.
Enkuantu Total area potensial natar iha Postu Administrativu Tilomar, hamutuk hektares 717 ne’ebé kompostu husi Suku Lalawa hektares 186, Beiseuk ektares 81, Casabauk ektares 200 no Suku Maudemo hektares 250 maibe area hirak ne’e, komunidade Postu Administrativu Tilomar uza deit hektares 24 no maioria mak abandona tanba laiha kanal irigasaun.
Jornalista: Moichung